Het is maar waar je voor kiest….

Bezuinigen is niet iets waar je “zomaar” voor kiest, bezuinigingen zijn noodzakelijk om inkomsten en uitgaven in evenwicht te houden. Bezuinigen is keuzes maken wat wel, wat niet en wat minder kan. Moeilijke en pijnlijke keuzes die altijd inwoners en ondernemers/bedrijven raken.

De bezuinigsopgaaf voor de gemeente Culemborg is ongeveer 3 miljoen euro structureel, dus van een blijvend karakter (jaarlijks terugkerende kosten). In de rol van toezichthouder op de gemeentelijke financiën kijkt de provincie Gelderland mee en verwacht in november een structureel sluitende begroting.

Opbouw bezuinigingen

Dus 3 miljoen bezuinigingen, hoe is dat gedaan en wordt dat gedaan.

In november 2019 hebben we in de begroting voor dit jaar een taakstellende bezuiniging op WMO/Jeugd van 300.000 euro opgenomen. Of te wel het college heeft opdracht gekregen van de raad om dit jaar op de WMO/Jeugd 300.000 te bezuinigingen door slimmer te werken en door kritisch te kijken naar de aangeboden hulp.



In de voorjaarsrapportage, dat is een tussentijdse stand van zaken over de lopende begroting, heeft het college gemeld dat op diverse posten meevallers zijn of bezuinigingen zijn gevonden. Voor de voorjaarrapportage is 711.400 euro ingeboekt.

Dus met (300.000 + 711.400 =) 1.011.400 euro aan bezuinigingen ingeboekt moet met de kadernota, de die de basis vormt voor de begroting van volgende jaar, nog bijna 2 miljoen euro bezuinigd worden. Hiertoe stelt het college 1.459.000 aan bezuinigingen vanaf 2021 en 539.000 vanaf 2022 voor. Totaal dus 3.006.400 euro.


Voorgestelde bezuinigingen

In de genoemde kadernota waar 25 en 26 mei commissievergaderingen voor zijn geweest en de raad uiteindelijk op 18 juni een besluit over neemt staan de volgende voorstellen ten aanzien van structurele (meerjarige) bezuinigingen;

  • Straatmeubilair 3.000 
  • Openbaar groen- minder snoeien fruitbomen 8.000 
  • Versobering openbare verlichting 40.000 
  • Gladheidsbestrijding 5.000  
  • Geen vogels meer in De Plantage 6.500 
  • Stoppen met Culemborg Magazine 15.000 
  • Voeding reserve Internationale samenwerking stoppen 30.000 
  • Besparingen WMO/Jeugd 342.000 
  • Sociaal Wijkteam naar pand ELK Welzijn 23.000 
  • Betaald parkeren bij andere winkelcentra 25.000 
  • Opheffen vrijstelling betaald parkeren elektrische auto’s 5.000 
  • Leges BRP 2.000 
  • Bedrijfskleding 2.500 
  • Inrekenen extra Jeugdgelden rijksoverheid 488.000 
  • OZB-verhoging 1.000.000 

Daarnaast staan er voor meer dan 11 miljoen euro aan investeringen in de kadernota.  Met die investeringen wordt een keuze gemaakt, niet voor Culemborg, maar veelal voor politieke ambitieuze doelen. Maar daarover op een ander moment meer.

Andere keuzes

Als VVD Culemborg zien wij andere keuzes en zullen wij niet instemmen met de voorliggende kadernota. Daarom zullen wij een aantal wijzigingen voorstellen

  • Straatmeubilair 3.000 
  • Openbaar groen- minder snoeien fruitbomen 8.000 
  • Versobering openbare verlichting 40.000 
  • Gladheidsbestrijding 5.000  
  • Geen vogels meer in De Plantage 6.500 
  • Stoppen met Culemborg Magazine 15.000 
  • Voeding reserve Internationale samenwerking stoppen 30.000 
  • Besparingen WMO/Jeugd 342.000 
  • Sociaal Wijkteam naar pand ELK Welzijn 23.000 
  • Betaald parkeren bij andere winkelcentra 25.000 
  • Opheffen vrijstelling betaald parkeren elektrische auto’s 5.000 
  • Leges BRP 2.000 
  • Bedrijfskleding 2.500 
  • (OZB-verhoging 1.000.000)

Andere keuzes omdat wij onze stad toegankelijk, schoon en veilig willen houden, dus bankjes, prullenbakken, goede verlichting en gladheidbestrijding. Maar ook dat sociale wijkteams ook echt in de wijk zitten onder en zichtbaar voor de Culemborgers. Culemborg is uniek met zijn boomgaarden en daar moeten we zuinig op zijn, net als de Plantagedieren horen die bij 1sterkculemborg.

Het is niet alleen nee zeggen, want uiteindelijk moeten de bezuinigingen wel gehaald worden. Je kunt nu eenmaal niet meer uitgeven dan je hebt. Dus voor de posten aan bezuinigingen van ruim 70.000 waar wij een streep door heen zetten zullen we alternatieven aandragen. 

Voor de voorgesteld OZB-verhoging, waar 60 % van de Culemborgse huishoudens en de ondernemers wordt gevraagd, met een lastenverzwaring, solidair te zijn en de voorzieningen voor iedereen overeind te houden, zoeken wij een eerlijker alternatief.

Welke alternatieve keuzes?

  • Samenvoegen en combineren Initiatievenloket/ Buurtpanel /Buurt Bestuurt en Beleidsmonitor 
  • Geen bezuinigging Gehandicapt Parkeer Kaart en Klaartje/Versis
  • Stoppen met Natuur- en Milieueducatie
  • Kostendekkendheid buitensportaccommodaties
  • Mantelzorgcompliment afschaffen
  • Beperking gemeentepagina
  • Verkopen Werk aan ’t Spoel
  • Verlagen ambities duurzaamheid
  • Stoppen subsidie sociale ondernemers
  • Stoppen met bijdrage niet werkende ouders aan Peuterspeelzaalwerk

Dit zijn ongeveer 300.000 euro aan alternatieven.

Daarnaast zullen wij ook bezuinigingen voorstellen op de eigen organisatie van de gemeente Culemborg en de samenwerkingsverbanden, zoals AVRI, Werkzaak, Regio Rivierenland etc.

Daarmee zijn we er nog niet en is een aanvullende lastenverzwaring voor nu niet uit te sluiten maar mocht dat nodig zijn is ons uitgangspunt dat bij het overeind houden van voorzieningen voor ons allen, iedereen een deel moet bijdragen en niet alleen 60% van de huishoudens die een koopwoning bezitten. 

Analyse

In 2018 trad het huidige bestuur aan en was er een structurele sluitende meer-jaren begroting. Het college noemt 2 oorzaken “van buiten” voor de nu ontstane bezuinigingsnoodzaak.

Eén oorzaak van het huidige tekort is “het wegvallen van de precariobelasting”. Maar dat wegvallen was al ingecalculeerd door voorgaande colleges. Sterker nog in de voorgaande jaren zijn de inkomsten precariobelasting altijd in een reservefonds gestopt dat inmiddels is opgelopen tot ongeveer 6 miljoen euro en niet gebruikt is voor lopende uitgaven.

De andere genoemde oorzaak van het ontstane begrotingstekort zijn de kosten sociaal domein. Voor die kosten sociaal domein is de gemeente vanaf 2015 verantwoordelijk en we hielden er tot 2018 toe jaarlijks geld aan over. Geld dat we hebben gereserveerd voor (incidentele, eenmalige) tegenvallers. We weten dat fluctuaties over de jaren te verwachten zijn. Dus al het geld sociaal domein dat over was is gereserveerd en nergens anders aan uit gegeven.

In de onderstaande grafiek, kruisende lijnen gemaakt door bureau Berenschot als analyses van de stijgende kosten, is te zien dat vanaf eind 2017 de kosten fors stijgen. Deze stijging in de kosten is pas in het eerste kwartaal 2019 in de gemeentelijke administratie bemerkt.


Toen was er dus al een fors gat geslagen tussen uitgaven en inkomsten. Inkomsten voor de gemeente Culemborg die overigens in 2019 door het rijk zijn verhoogd.

In plaatst van onmiddellijk in te grijpen toen de te grote uitgaven werden bemerkt is er eerst gekozen, de reserves op te souperen en te onderzoeken. Uit die onderzoeken kwam in 2019 de onvermijdelijke conclusie dat er bezuinigt moest gaan worden. 

Heel simpel om inkomstenen uitgaven weer in evenwicht te brengen.

Bezuinigingen waarbij je als gemeente geen keuze hebt in het uitvoeren van de wettelijke taken, maar wel een keuze is in de aanvullende gemeentelijke regelingen. In dat afwegingstraject is in 2020 ook nog eens een wethouder opgestapt.

Nu moeten we nieuw evenwicht vinden tussen inkomsten en uitgaven en om over meerdere jaren financieel gezond te blijven moet er 3 miljoen euro bezuinigd worden, op alle fronten. Dat is belangrijk om als zelfstandige gemeente te kunnen blijven bestaan en niet in een fusie traject te worden gedwongen met een omliggende gemeente.


Let wel op dit zijn de eerste gedachten naar voorstellen die de VVD Culemborg in de raad van 18 juni onderbouwd zal inbrengen en alleen als er een raadsmeerderheid is tot aanpassingen leiden.

Uw inbreng, meedenken en alternatieven horen wij graag.